Vegetarisme

Posted on 20 februari 2009

0



  ARGUMENTEN

  • Medeleven met dieren
  • De zorg voor het milieu 
  • Religieuze of spirituele redenen
  • Redenen van menselijke gezondheid
  • Het wereldvoedselprobleem

Door Agnès de la Valeur- http://waar0210.spaces.live.com

Vegetarisme is de voedingswijze die zich kenmerkt door "het niet eten van vlees, vis, schaaldieren en gevogelte".  Alhoewel er steeds meer mensen zijn in Nederland, die om heel verschillende redenen besluiten om vegetarier te worden, blijkt er toch nog steeds veel verwarring of zelfs onbegrip te zijn t.a.v. deze manier van leven. Er zijn mensen, die alleen vlees weglaten uit hun voedingspatroon en wel bijvoorbeeld vis blijven eten. Anderen nemen de definitie strikter en beschouwen vegetarisme als de voedingswijze waarbij men alleen plantaardig voedsel tot zich neemt.  Nederland telt ongeveer 750.000 mensen die vegetariër zijn. Het land met de meeste vegetariërs is ongetwijfeld India. Dertig procent van de Indiase bevolking is vegetariër. Dat komt neer op ongeveer 310 miljoen mensen ofwel ongeveer 5% van de wereldbevolking.

Vegetarier is een verzamelnaam met meerdere varianten

Tabel van wat men wel en niet eet.
Naam voedsel

Vlees/vis

Ei

Zuivel

Ovo-lacto-vegetarisme

nee

ja

ja

Lacto-vegetarisme

nee

nee

ja

Ovo-vegetarisme

nee

ja

nee

Veganisme

nee

nee

nee

Een vegetariër eet geen producten die zijn verkregen door het doden van dieren, zoals vis, vlees en gevogelte. Strikt genomen eten vegetariërs ook geen dierlijk stremsel (verwerkt in de meeste soorten kaas) en geen gelatine, sommige vegetariërs zullen echter om praktische redenen toch nog gelatine en dierlijk stremsel eten.

Ook is er een groep mensen die helemaal geen van dieren afkomstige voedingsmiddelen eet, zoals eieren en zuivel. Dit noemt men strikt-vegetarisme of veganisme. Veganisten beperken zich vaak niet tot etenswaren en gebruiken bijvoorbeeld ook geen wol of leer.

Vegetariërs die wel eieren eten, maar geen zuivel, worden "ovo-vegetariërs" genoemd. Vegetariërs die wel zuivel eten, maar geen eieren, worden "lacto-vegetariërs" genoemd. Deze groep is voornamelijk te vinden onder aanhangers van het hindoeïsme. Vegetariërs die zowel eieren als zuivel eten, heten "ovo-lacto-vegetariërs".

De verzamelnaam vegetariër wordt gebruikt voor mensen die geen voedsel eten waar dieren voor zijn doodgemaakt. De term schept nogal eens verwarring, omdat de grens niet helemaal duidelijk gelegd kan worden. Er is een grens tussen het rechtstreekse eten van dierlijk voedsel waar het dier voor is gedood en de afgeleide producten zoals leer, stremsel en gelatine. Dan is er de grens waarbij men kan spreken van veganist. Bij dit principe staat het niet willen exploiteren van welk dier dan ook centraal. Verder zijn er mensen die om verschillende redenen minder vlees eten. Deze mensen vallen strikt genomen niet onder de definitie van vegetariër omdat bij dit eetpatroon wel dieren worden gedood.

Zo zijn er zogenaamde parttime-vegetariërs (ook wel "vleesverminderaars" genoemd). Dit kunnen consumenten zijn die op niet-principiële gronden minder vlees eten (bijvoorbeeld om te lijnen, om andere gezondheidsredenen, of omdat ze het niet nodig vinden om dagelijks vlees te eten). Het kunnen ook mensen zijn die wel op principiële gronden minder vlees eten, maar het ofwel genoeg vinden om minder dan 100% vegetariër te zijn, ofwel het (nog) te moeilijk vinden om 100% vegetariër te zijn. In de Engelse volksmond wordt deze levensstijl flexitarianism genoemd. Het komt ook voor, dat men alleen geen vlees eet, maar wel vis (pescotariër) en/of gevogelte (pollotariër).

Sommigen eten soms wel dierlijke producten, maar alleen als zij hier niet voor hoeven te betalen, en dus de industrie niet steunen. Zij eten bijvoorbeeld producten die anders (wegens de houdbaarheidsdatum) weggegooid zouden worden. Dit noemt men in de Engelse volksmond freeganism.

Een apart geval is honing. Er zijn mensen die dit niet eten omdat zij het niet ethisch vinden, dat de bijen hard moeten werken om een flinke voedselvoorraad aan te leggen, waarna de imker die wegneemt. Een ander bezwaar is dat de bijen tijdens de winter met suikerwater worden bijgevoerd, waardoor ze minder lang zouden leven.

Veganisten die ook geen planten (ook levend) opeten, worden fruitariërs genoemd. Zij eten alleen delen van de plant die geoogst kunnen worden zonder de plant te doden, of van vitale delen (zoals bladeren) te ontdoen. Dat komt dus neer op vruchten (inclusief noten) en zaden. Zij eten dit plantaardige voedsel bovendien vaak in onverhitte, dus rauwe, vorm en zijn in dat geval tevens raw-foodist.

Vegetarisch eten

Het is mogelijk vegetarisch te eten door het vlees uit de maaltijd weg te laten, maar een vegetariër past meestal het voedingspatroon aan. Er wordt veel gebruikgemaakt van pasta, rijst, couscous, aangevuld met peulvruchten en groentes. Ook kiest men geregeld voor een vleesvervanger. Die term is wat verwarrend omdat de meeste vegetariërs een voedingspatroon hebben waarbij gevarieerd eten centraal staat. Het woord veronderstelt dat een onderdeel uit het gangbare menu vervangen zou moeten worden. Beter is te spreken van plantaardig eiwit. Bij de voeding over een hele dag zal een vegetariër letten op z.g. complementaire eiwitten. In tegenstelling tot een vleesproduct moet vegetarische voeding worden samengesteld. De van nature aanwezige hoogwaardig samengestelde eiwitten  van vlees, eieren en zuivel hebben ook een nadeel: ze moeten door de spijsvertering worden afgebroken, waarbij dan gifstoffen als ammoniak vrijkomen die b.v. van nadelige invloed zijn op de vitamine D-opname. De vegetariër stelt de noodzakelijke eiwitten samen met elkaar aanvullende, plantaardige eiwitten die samen even hoogwaardig zijn als van dierlijke producten. Dit kan door een combinatie van granen en peulvruchten die elk een aminozuur in ruimere mate bezitten die de andere net een beetje minder heeft. Het lichaam krijgt via een gevarieerde voeding waarbij over de hele dag graanproducten en afgeleiden van peulvruchten alle bouwstenen binnen om zelf het hoogwaardig eiwit dat nodig is samen te stellen. Daarnaast moet de vegetariër er wel op letten dat hij extra voedingsstoffen in de maaltijd meekrijgt zodat hij een volwaardige maaltijd nuttigt en geen tekorten oploopt (overigens geldt dit ook voor vleeseters; vlees is nooit een vervanger van goed gevarieerd voedsel). Vooral vitamine B12 is belangrijk om in de gaten te houden. Dit is een vitamine die slechts voorkomt in dierlijke producten. Een veganist zal daarom deze beslist noodzakelijke voedingsstof via pillen tot zich moeten nemen. De aanvulling van B12 via voeding kan komen uit zuivel- en eiproducten. Daar bovenop geven zuivel en eiproducten ook meer noodzakelijke voedingsstoffen. Net zoals ijzerrijke groenten en vruchten als vijgen, broccoli en witlof. Vaak worden in een vegetarisch gerecht noten (ook een eiwitbron), vegetarische kaas, linzen en producten als tofoe of tempeh (gemaakt van de sojaboon) gebruikt.

In de westerse supermarkt zijn vaak vleesvervangende producten verkrijgbaar, meestal gemaakt van soja, schimmelculturen of zuivel. Sommige zijn gemodelleerd naar een type vlees, zoals vegetarisch gehakt of een vegetarische hamburger. Andere staan meer op zichzelf, zoals een kaasburger of gekruide stukjes tofoe.

Vegetarisme en gezondheid

Over de gezondheid van vegetariers gaan allerlei verhalen de ronde. Ze zouden van die "smalle koppies" hebben, of je hoort dat ze altijd "zwak, ziek en misselijk" zijn. Een aantal studies wijst er echter op dat vegetariërs gezonder zijn, maar de invloed van een voedingspatroon zonder dierlijke producten op de gezondheid ,    is niet eenvoudig te onderzoeken. Vegetariërs wijken niet alleen qua voeding af van de doorsnee bevolking, maar ook qua opleiding, sociaal-economische positie en verdere levensstijl. Vegetariërs weren regelmatig ook tabak, alcohol, koffie, drugs, suikerrijke producten. Dit heeft ongetwijfeld een invloed op hun gezondheid. Er zijn nog geen multivariantie-analyses gedaan om het effect van de voeding als zodanig te analyseren. Vanaf 2007 is het mogelijk voor vegetariërs om een vegapolis af te sluiten tegen de ziektekosten. De maatschappij die deze polis in het leven heeft geroepen geeft kortingen op producten als ‘vleesvervangers’ en vergoedt de kosten voor het lidmaatschap van een diervriendelijke organisatie.

Voor meer info: http://www.vegetariers.nl/

Posted in: Méli-Mélo